Tunataka kuendelea kulinda uhuru wetu wa mawazo na uhuru wa kujieleza, kwani uhuru huo ni haki yetu. Na uhuru hauna kikomo, wala hakuna wakati tunapoweza kusema uhuru tulionao unatosha. Hapana. Kila hatua inazaa matakwa mapya ya uhuru wa binadamu.

Sunday, July 5, 2015

Spika Makinda anafanya kazi ya nani?


Fastafasta ya serikali

Hii kazi ambayo Spika Anne Makinda anafanya; ni kazi ya shetani. Hakuna jina wala njia nyingine yoyote ya kuiita. Huku kutoa nje ya vikao (Ijumaa na Jumamosi), wabunge wanaopinga miswada ya kinyonyaji - ambayo ni wazi kabisa kwamba imebeba maslahi ya wanyakazi na siyo wananchi - iwe kwa msuko wa makusudi au bila kujua; ni kufanya "kazi chafu."

Hapa hakuna swala la vyama na itikadi za vyama. Hapa kuna maslahi ya nchi. Na Makinda, akiwa kiongozi wa Bunge, alipaswa kuelewa hili; kwamba miswada ya gesi, petroli na uwazi, siyo ya kupitisha bungeni kama mifugo inavyopitishwa kwenye josho. Inahitaji fikra pevu na muda wa kutosha. Basi kwa tendo lake, Makinda atakuwa anajua kilicho nyuma ya pazia; nyuma ya fastafasta - na hii yaweza kuwa ni kulinda mafao ya binafsi na siyo taifa na watu wake.

Kinachosikitisha zaidi ni kwamba wabunge wengi wa CCM, baada ya kuona wenzao wa upinzani wametolewa nje, wakaacha kujadili miswada hiyo; wakaanza kujadili na kulaani wabunge waliotolewa nje; wakaanza kupendekeza hatua kali zaidi dhidi ya waliotolewa nje; na wakaanza kuimba ngonjera za wasifu kwa spika aliyekosa ujasiri; akakosa ukomavu; akakosa maarifa na hekima. Shida!

Click here to go to my facebook page. 

Sunday, June 21, 2015

Hawakuandikishwa: wameachwa au wamekataa?

Kila mwananchi ana haki ya kujiadikisha ili aweze 
kushiriki uchaguzi katika eneo lake - Oktoba 2015. 


WOTE AMBAO HAWAKUANDIKISHWA  
KATIKA DAFTARI LA WAPIGAKURA
 WAWEZA KUJITOKEZA KUPITIA HAPA

Kwenye mawasiliano ya imeili mjadala unaendelea. Waandishi wa habari na wasio waandishi wanakusanya majina ya watu ambao hawakuandikishwa katika daftari la kupiga kura - kwa sababu zozote zile - katika maeneo ambako tayari Tume ya Uchaguzi imetangaza kuwa imekamilisha uandikishaji. TUWAFAHAMU WAO NA IDADI YAO. NAO WAFAHAMIANE.

Je, wewe unajua nani hakuandikishwa au anadai kutoandikishwa katika eneo lako? Tupe taarifa kwa mtindo huu hapa:

Unachoombwa kufanya:
1. Sikiliza.
2. Pata anayedai kuwa hakuandikishwa.
3. Pata majina yake matatu.
4. Pata anakoishi na anwani yake/simu yake.
5. Pata kitambulisho chake chochote – kama kipo.
6. Pata maelezo: Kwanini hakuandikishwa/mazingira.
7. Rekodi/nukuu kauli anazodai kuambiwa na waandikishaji.
8. Kama simu yako ina kamera, pata picha yake.
9. Peleka taarifa zako kwa:

       ndimara2014@gmail.com
10. Kwa maulizo zaidi ita: 0713 61 48 72.



Maelekezo yaliyopelekwa kwa waandishi wa habari na wadau wa habari sehemu mbalimbali nchini ni kama ifuatavyo:

Kuwa Jicho, Sikio na Mdomo wa Jamii


OKTOBA mwaka huu (2015) kutakuwa na Uchaguzi Mkuu – kuchagua madiwani, wabunge na rais. Hivi sasa Tume ya Taifa ya Uchaguzi (NEC) inafanya kazi ya kuandikisha wapigakura.

Tayari Tume imetangaza kumaliza kazi ya kuandikisha wapigakura katika baadhi ya wilaya; LAKINI tangazo hilo linafuatiwa mgongoni na sauti nyingi za wananchi wanaodai kuwa hawakuandikishwa.

Nani hakuandikishwa? Yuko wapi? Ana maelezo yapi kuhusu kutoandikishwa?

Katika eneo unamoishi au uliko sasa kikazi au kwa matembezi, kuna wananchi wanaodai kuwa Tume haikuwaandikisha. Wangependa kuandikishwa ili washiriki kuchagua viongozi wanaoona watawatumikia; au watakaowawajibisha pale watakaposhindwa kuwahudumia.

Moja ya kazi kuu za mwandishi wa habari ni kupaza sauti za wananchi; ili wanachofikiri, wanachotaka, wanachosema na wanachotenda au kutendewa, kiweze kusikika kwa wengine, wakiwemo wenye mamlaka na dola kwa jumla.

Ukiwa jicho la nyongeza la jamii; sikio la nyongeza la jamii; na mdomo wa nyongeza wa jamii; sasa tafuta na kurekodi, kwa manufaa ya umma na watawala; watu wote katika eneo ulipo au unakokwenda, ambao kilio chao ni kutoadikishwa.

Siyo rahisi kuorodhesha kila mmoja ambaye anadai kutoandikishwa; lakini una uwezo wa kufikia hadi watu 50 au zaidi ili kuweka ushahidi unaoweza kusaidia kuleta utatuzi na hata mabadiliko makubwa katika jamii. Ni heshima iliyoje kuwa mmoja wa vibarua wa umma na kutambuliwa hivyo!

Tuko waandishi saba. Tunakushirikisha wewe na mwishoni mwa kazi hii ya kujituma kukutana na wenyekilio na kukusanya taarifa hizi, utakuwa tayari sehemu ya kundi hili. 

Haya ni mazingira yaliyosheheni FURSA za kuinua na kuibua vipaji vya waandishi wa habari. Ni fursa za kutumikia umma kwa njia ya kurekodi ukweli, tena kuurekodi kwa usahihi; ili wahusika waweze kuchukua hatua. Ni fursa zinazozaa, kulea na kukomaza umahiri katika taaluma ya habari. 

Unachoombwa kufanya:

1.     Sikiliza.
2.     Pata anayedai kuwa hakuandikishwa.
3.     Pata majina yake matatu.
4.     Pata anakoishi na anwani yake/simu yake.
5.     Pata kitambulisho chake chochote – kama kipo.
6.     Pata maelezo: Kwanini hakuandikishwa/mazingira.
7.     Rekodi kauli anazodai kuambiwa na waandikishaji.
8.     Kama simu yako ina kamera, pata picha yake.
Peleka taarifa zako kwa ndimara2014@gmail.com
10.                        Kwa maulizo ita: 0713 61 48 72.
Asanteni,

Ndimara Tegambwage
 





Friday, May 29, 2015

TUSOME WOTE, TUSIKIKE WOTE




Rafiki yangu amenipelekea andishi hili. Nimelisoma. Naona niliweke hapa nawe uweze kulisoma. Haya!


Wanaopaswa kuwa gerezani, 
nao wanatafuta urais?


Na Lawrence Kilimwiko*

NANI wanataka kuwa rais nchini Tanzania? Wana nini? Historia yao ikoje? Wanaishi maisha ya kiwango gani? Wana mali kiasi gani au ni masikini kiasi gani? Wanalipa kodi au ni wakwepa kodi?

Nani anafahamu yeyote anayetaka kugombea urais ili atupe taarifa na ikiwezekana atusaidie kujibu maswali yaliyoulizwa hapo juu?

Tanzania inaingia katika uchaguzi mkuu wa 2015 ikiwa katika mazingira yanayohitaji uchunguzi na uchambuzi wa aina ya kipekee.

Kuna watuhumiwa wa makosa makubwa, ukiwemo ukwapuaji Benki Kuu (BoT) wa zaidi ya shilingi bilioni 290. Unaitwa kashfa ya  EPA. Kuna uwindaji haramu wa tembo na faru na usafirishaji nje ya nchi wanyama hai kutoka mbugani. Kuna uzawadiaji mikataba kama ule wa Richmond wa kufua umeme wa dharura ambao, hata hivyo, haukupatikana.

Kuna wafanyabiashara wakubwa wa  dawa za kulevya ambao Rais Jakaya Kikwete aliwahi kuliambia taifa kuwa ana orodha yao wote; lakini hajawahi kuiweka wazi hadi leo.

Kuna wezi wa fedha za umma kupitia akaunti ya Tegeta Escrow ndani ya BoT. Hata watumishi wa ikulu wako kwenye orodha ya waliochotewa mamilioni ya shilingi.

Je, miongoni mwa wote hawa na wengine, hakuna anayetaka kugombea urais? Hakuna ambao wamejichomeka kwenye ulingo wa siasa ili kuepuka kushitakiwa; na sasa wanatafuta urais ili kuficha zaidi sura na ukwasi wao unaotokana na wizi, ukwapuaji na ujambazi kiuchumi?

Tanzania haiwezi kuwa tofauti. Angalia Italia. Silvio Berlusconi, waziri mkuu wa zamani wa Italia, ni mmoja wa mamilionea wa  ki-Italia aliyekuwa akimiliki utajiri wa thamani ya dola za Marekani 6.2 bilioni.

Historia yake inaonyesha kuwa alianza maisha akiwa mchezadisko kwenye vilabu vya pombe na vingine. Baadaye alisoma na kuhitimu sheria mwaka 1961.

Biashara zake zimo katika maeneo kadhaa kuanzia kampuni ya ujenzi, televisheni kubwa ya Telemilano na nyingine mbili, kampuni ya uchapaji magazeti ya Giomele, redio, Shirika la habari la Rai pamoja na kumiliki klabu maarufu ya kandanda ya A.C.Milan.

Mwaka 1993 Berlusconi alianzisha chama cha siasa cha Forza Italia na kujitumbukiza kwenye siasa. Alitambua mapema kabisa kuwa ili aweze kufanikisha malengo yake; na hasa kukwepa mkono wa sheria kutokana na kufanya biashara nyingi haramu, ilikuwa muhimu kwake kuingia katika siasa – ili apate mahali pa kujikinga.

Njama hizo zilimsaidia sana Berlusconi kukwepa mkono wa sheria kutokana na makosa ya kukwepa kodi, udanganyifu, rushwa na  hata ngono. Kwa ufupi, maisha ya Berlusconi yamejaa mchanganyiko wa sifa na kashfa.

Alikuwa waziri mkuu wa Italia kwa vipindi vitatu, na mtawala aliyekumbwa na kashfa nyingi na hata kuhukumiwa kwenda jela. Lakini hakuwahi kutumikia jela kutokana na kujificha kwenye kichaka cha siasa.

Hata hivyo, baada ya kukwepa kwenda jela kutokana na makosa ya rushwa, ubakaji, kukwepa kodi na udanganyifu; hatimaye alijikuta akining’inizwa baada ya kutiwa hatiani na mahakama kwa kosa la kukwepa kulipa kodi mwaka 2013.

Kama hiyo haitoshi, alihukumiwa pia adhabu ya miaka saba jela kutokana na kufanya ngono na “kahaba” aliye chini ya umri wa mtu mzima. Adhabu hiyo, hata hivyo, ilibadilishwa na kuwa ya kutumikia jamii kwa mwaka moja kutokana na umri wake mkubwa – miaka 77.

Hiki kilikuwa kitu kipya kabisa kwa raia wa Italia ambao walifikia kuamini kwamba Silvio Berlusconi haguswi na mkono wa sheria kutokana na ukubwa kisiasa na utajiri wake.

Nchini Tanzania, wenye utajiri mkubwa walianza kwa kujipenyeza kwenye michezo kupitia vilabu vikubwa. Ukweli ni kwamba kelele za wanachama na mashabiki wa klabu, huweza kumsetiri mwizi na hata kuhakikisha kuwa hakabiliwi na mkono wa sheria.

Baada ya kugundua mbinu hiyo inafanya kazi, inawezekana sasa kuna waliojiingiza katika siasa, tena kupitia Chama Cha Mapinduzi (CCM) au vyama vingine.

Siyo siri kwamba wizi na ufisadi wote uliotajwa hapo juu, umo nchini Tanzania. Siyo siri kwamba wizi mkubwa umewahusu viongozi wa serikali ambayo inaongozwa na CCM.

Siyo siri kwamba miongoni mwa wanaotaka kugombea urais, Oktoba mwaka huu, tena kupitia CCM, wamo watuhumiwa wakuu wa ama hujuma, wizi  au ukwapuaji mabilioni ya shilingi kupitia wizara ya fedha na BoT.

Ripoti ya hivi karibuni ya Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa fedha za serikali (CAG); inaonyesha kuwa serikali inatumia vibaya fedha inazopewa; inapoteza fedha, na watumishi wake waliokabidhiwa dhamana kuu, wanatafuna fedha kama njugu kutoka shamba la bibi!

Ni kula! Kula! Kula! Ni kula faida na ziada; na hatimaye kula mbegu; kana kwamba mwakani hakuna kupanda!

Kinachostua wananchi wengi wapenda nchi yao, ni kuona waliotajwa na CAG – na huwataja mwaka hadi mwaka –  kuwa watuhumiwa ubadhilifu, wezi moja kwa moja, wakwapuaji na, au waandaa mipango ya uhujumu uchumi; ni miongoni mwa wanaotangulia kutangaza kugombea urais na ubunge.

Yuko wapi mwandishi wa kuwaanika hao? Yuko wapi mwandishi wa kuwahoji?

Kwa wizi wa waziwazi alioanika CAG, kuna wanaopaswa kuwa jela wakati huu au wakati wa uchaguzi, Oktoba. Serikali inayowaajiri, inayowakinga, inayostahili kuwafukuza au kuwakamata na kuwashitaki, iko kimya.

Ni serikali hiyohiyo ya chama hichohicho, inayotuhumiwa na kushutumiwa na CAG ambayo inasimamia upatikanaji rais kutoka miongoni mwa watuhumiwa  - Chama Cha Mapinduzi.

Katika mazingira haya, hakika hakuna kulala – kwa upande wa CCM na serikali yake. Wanataka kuhakikisha kuwa anapatikana mgombea na labda baadaye, rais atakayefunika kombe ili mwanaharamu apite.

Wanataka rais aendelee kutoka katika chama chao – CCM – kilichojaa viongozi wa serikali wanaotuhumiwa na kushutumiwa kwa wizi na ufisadi wa viwango mbalimbali; kuanzia kijijini hadi ikulu.

Wanataka kuendelea kujenga kinga kwa wahalifu wanaowafahamu, waliowaweka madarakani, waliowalea na watakaoendelea kulinda, kuhifadhi na hata kuenzi genge la wezi wa tunda la jasho na damu ya Watanzania.

Chama Cha Mapinduzi kinaweza kufananishwa na mtu mmoja aitwaye Robert Mugabe, rais wa Zimbabwe, ambaye aliapa kufia ofisini kwa hofu ya kukamatwa na kushitakiwa, pale tu atakapotoka ikulu.

Kuiba fedha za umma, kushiriki kuiba, kuruhusu kuiba na, au kunyamazia kuiba, ni kosa kubwa kimaandili, kisiasa na kisheria.

Wizi usioadhibiwa, au usiokemewa; na badala yake ukawa wizi wa kuendeleza kwa “gharama yoyote ile,” alimradi mtu amebaki madarakani; ndio unafanya vyama na watawala watake kufia madarakani; kama inzi anavyofia kwenye kidonda. Hawaoni usalama wao nje ya madaraka ya dola.

Watajipitisha makanisani, misikitini, misibani, kwenye harusi na matanga; wakijifanya wacha-Mungu na wenye kuwahurumia wasumbukao kwa njaa, maradhi na kiu; wakiwalaghai watu kwa vitenge, kanga, pilau au kofia za chama au ahadi za ajira, ili wapate kubaki madarakani.

Hakika, Watanzania wanakabiliwa na changamoto kubwa ya kuacha ngonjera za kuthamini “uasisi” na “kuleta uhuru.” Siyo siri kwamba vyama vilivyopigania uhuru Afrika na kwingineko, vingi viliingiliwa na kirusi cha wizi na ufisadi na hatimaye kuangushwa na umma.

Tanzania siyo kisiwa! Watanzania wanaona, kusikia na kunusa. Kama mwizi wa mali yao hakamatwi, basi wasiomkamata wasiwaombe kura ya kuendelea kutawala. Au wakiwaomba kura, basi wawakatalie.

CCM haikuundwa ili ilee wezi, iwatukuzwe na iwaweke madarakani. Hapana! Kwa kauli za Mwalimu Nyerere, iliundwa kulinda na kudumisha uhuru wa nchi na raia wake; kusimamia haki na maendeleo ya wakulima na wafanyakazi, kuhakikisha kuwa matumizi ya utajiri wa taifa yanatilia mkazo maendeleo ya wananchi, na hasa jitihada za kuondosha ujinga, maradhi na umaskini.

Kama walioahidi na wanaopaswa kuamini hayo ndio wenye serikali inayoanikwa na CAG kuwa ni badhilifu kupindukia; basi wameandika barua ya maombi kwa umma wakitaka kufukuzwa kazi. Watafukuzwa!

Kuwafukuza kazi ni kutowachagua; lakini kwanza ni kuwataka wagombea wao, hasa wanaotaka urais, kutaja walikopata fedha wanazomwaga misibani, michezoni, misikitini na makanisani; na jinsi watakavyozirejesha.

Isemwe tu basi, kwamba CCM bado ina nafasi ya kujisahihisha kwa kuwaengua wagombea urais, ubunge na udiwani – wote  wasio waadilifu – wahujumu, wezi, matapeli, walafi, wababaishaji na mafisadi.

Kama hilo litaigharimu kushindwa katika uchaguzi mkuu huu, isiwe hoja. Wakae pembeni. Wajipange upya na kurudi kwenye misingi walioyiacha, ndipo warejee kwenye kinyang’anyiro wakiwa wasafi na wenye sifa ya kushindana na hata kushinda.

*Lawrence Kilimwiko ni mshauri wa habari na mwandishi wa vitabu kutoka asasi ya Interlstar Consults, Dar es Salaam: lkilimwiko2015@gmail.com, Mob. 0754 321308.

Thursday, March 19, 2015

Tumesubiri sana, tunaweza kusubiri kidogo

 MISWADA YA SHERIA ZA HABARI
Tuisome kwanza, wananchi waijadili

KUNA taarifa kwamba serikali inataka kupeleka bungeni miswada miwili - Sheria ya Kupata Habari (Freedom of Information) na Sheria ya Vyombo vya Habari (Media Services).

Kwa haraka tunaweza kusema ni VEMA; serikali imezinduka. Ni miaka minane au tisa tangu serikali ikabidhiwe maoni ya wadau wa habari ambayo yanapendekeza jinsi sheria hizo zinavyotakiwa kuwa. Kwa muda wote huo serikali imekaa kimya - bila kutoa sababu yoyote kwa kimya hicho.

Rais Jakaya Kikwete 
Lakini leo, wakati serikali inasema itapeleka miswada bungeni, kuna taarifa kuwa itafikishwa mezani kwa hati ya HARAKA. Hili lazima limstue kila moja. Miaka tisa, kimya. Leo bungeni, haraka! Spika Anne Makinda alisema bungeni kuwa yeye haja hajapokea "hati ya haraka."

Haraka au bila haraka yaweza kuwa hoja dhaifu. Hoja ni: Kwanini serikali ilikalia maoni ya wadau kwa miaka yote hiyo? Kwanini inaleta miswada hiyo leo? Kuna nini leo ambacho hakikuwepo miaka yote? Kuna msukumo wowote wa ndani - shinikizo la nyongeza kutoka kwa wadau? Kuna shinikizo kutoka nje - wadau na wafadhili? Kuna masharti ya kupewa au kunyimwa hili au lile iwapo miswada haikupelekwa bungeni leo?

Hoja kuu ni: Serikali INAPELEKA nini bungeni? Je, ni mapendekezo kama yalivyoandaliwa na wadau? Haiwezekani. Ni miswada iliyoandaliwa na mwandishi wa sheria wa serikali? Ndiyo. Kama hilo ndilo jibu, tujiulize: Ameandaa nini?

Nimejitahidi kuongea na zaidi ya wadau 30 waliokuwa mbele katika maandalizi ya mapendekezo ya miswada kwa serikali. Wote - hakuna anayejua kilicho katika miswada ya serikali. Hii ni miswada inayohusu uhuru wa watu; uhuru wa wananchi. Uhuru wa kufikiri. Uhuru wa kutoa maoni. Uhuru wa kutafuta, kuandaa na kusambaza taarifa na habari. Inatosha kusema, UHURU.

Serikali iliyopokea mawazo/mapendekezo ya wadau wa habari kuhusu umuhimu wa kuwepo sheria inayolinda uhuru unaotambuliwa kikatiba - uhuru wa kuzaliwa nao (uhuru wa kufikiri na kutoa maoni); haistahili kuketi chini, kuandika miswada na kupitia pembeni kwenda bungeni kuwasilisha "kitu" ambacho wadau wakuu hawajaona.

Hili linaleta ukakasi. Linasababisha wananchi kujenga shaka; na shaka hili ni halali: Serikali inaficha nini? Serikali inaharakisha nini? Serikali ina nia gani?

Katika mazingira ya kawaida, serikali ilipaswa kuweka wazi miswada hii; tena kwa muda mrefu - kama miezi mitatu hadi sita; wananchi wasome, walinganishe maoni yao na kile ambacho serikali inataka. Watoe maoni. Serikali ipate mrejesho na kuufanyia kazi. Hatua hiyo pekee ingeonyesha kuwa serikali inajali na kuthamini UHURU wa wananchi na iko tayari kuulinda.

Miswada hii ya sheria inapaswa kutoka katika nyoyo za wananchi ambako baadaye, inapaswa kwenda kuimarisha uhuru wao wa kufikiri; na kuneemesha matendo yao. Haipaswi kuandaliwa na kuwasilishwa kwa kasi inayofuja akili ya wananchi na hivyo kufunika uongo, hila na husuda.

Tumesubiri miswada hii kwa muda mrefu. Ninaweza kuwasemea wengine kuwa tuko tayari kusubiri kwa "miezi mingine michache" ili tusome, tujadili na tupitishe kilichobora kwa ajili ya haki na uhuru wa watu wa Tanzania.

Tusome miswada hiyo kwanza. Wananchi waijadili kabla ya kupelekwa bungeni. Hapa, kuna mafao. Tutaboresha miswada kwa kuijenga vema kwenye misingi ya UHURU wa kujieleza ambao wananchi wamekuwa wakipigania. Tutasaidia serikali kuepuka aibu ya kuja kushurutishwa na wananchi na jumuia ya kimataifa, iwapo sheria mbaya itapitishwa na kukataliwa.

Ndimara Tegambwage
www.facebook.com/ndimara.tegambwage

Thursday, March 12, 2015

Dk. Slaa hatarini



Tishio kwa maisha ya Dk. Slaa lisipuuzwe


Na Ndimara Tegambwage



MAISHA ya Dk. Willibrod Slaa yametajwa kuwa hatarini. Chama chake kinasema kuna “mradi” wa kuzimisha maisha yake kwa kutumia sumu.



Dk. Slaa ni Katibu Mkuu wa Chama cha Demokrasia na Maendeleo (Chadema). Mbunge kwa miaka 15. Mgombea urais mwaka 2010; na bado kuna uwezekano wa kumtuma tena mwaka huu.
Dk. Willibrod Slaa

                                                        

Kinachoshangaza wengi ni kutosikia taratibu za kupima afya ya Dk. Slaa ili kuona kama tayari amedhurika. 

Kama kuna taarifa za kutaka kumuua kwa sumu, ina maana anaweza kuwa amelishwa sumu tayari ambayo inaua taratibu.  



Tishio kwa maisha siyo jambo la kudharau. Félix-Roland Moumié wa Cameroon aliuawa kwa kula sumu aina ya thallium aliyowekewa katika chakula, mjini Geneva, Uswisi tarehe 3 Novemba 1960. Taarifa zilitaja maofisa wa Idara ya Usalama ya Ufaransa (SDECE) kuhusika na kifo hicho.

 Félix-Roland Moumié


Moumié aliauwa miaka miwili baada ya kuchukua uongozi wa chama cha kizalendo cha nchi hiyo – Union du Peuple Camerounais. Aliyekuwa kiongozi wa chama hicho, Ruben Um Nyobe aliuawa kwa njama hizohizo Septemba 1958. Ni mazingira hayahaya. 

William Bechtel anayetajwa kutumia sumu hiyo kumuua Moumié, alifahamika kuwa mwanachama wa kikundi cha kishushushu kilichoitwa Main Rouge (mkono mwekundu); kilichokuwa na jukumu la kuua wazalendo Afrika ambao walipingana na utawala uliokuwapo; na ulioungwa mkono na Ufaransa.


Alexander Litvinenko wa Urusi alifia mjini London, Uingereza, Novemba 2006, wiki tatu baada ya kulishwa sumu iitwayo  polonium-210.



Alifariki akidai kuwa kilichomkumba kwa wiki tatu za mahangaiko, kina mkono wa rais wa sasa wa Urusi, Vladimir Putin; madai ambayo yalileta tetemeko katika uhusiano wa Urusi na Uingereza.
                                                                                                                               Alexander Litvinenko
Litvinenko, aliyekuwa ofisa katika idara ya ushushushu nchini Urusi (FSB) na shrikika la kijasusi la nchi hiyo (KGB), alikimbia mashitaka katika mahakama za Urusi.

                                                                                                        

                                                                                   
Akiwa nchini Uingereza alifanya kazi katika idara za kishushushu – za MI5 kwa mambo ya ndani ya nchi; na MI6 kwa ushushushu nje ya nchi. Alikufa.



Georgi Markov wa Bulgaria alifariki tarehe 7 Septemba 1978 kutokana na sumu iitwayo ricin. Mmoja wa wapinzani wa serikali, Markov alifia mjini London alikokuwa mkimbizi.

Georgi Markov

Markov alivuka daraja la Waterloo. Akasimama kwenye kituo cha mabasi ili aende shrika la utangazaji la Uingereza, BBC. Mara akasikia mchomo kwenye paja lake la kulia. Alipogeuka alikuta mwanaume mmoja akiokota mwavuli.



Mwanaume huyo alimwambia, “Oh, samahani!” iliyosikika katika lafudhi ya kigeni na siyo ile ya London. Halafu mwanaume huyo akasimamisha teksi na kuondoka. Siku nne baadaye, Markov alifariki.



Kilichomuua Markov ni mwavuli ambao ncha yake ilikuwa na sumu. Kwa mara nyingine, Urusi ilitajwa; mara hii kwa kushirikiana na Bulgaria “kuua mpinzani.” Hata ndani au nje ya nchi, watakuwinda!


Daktari alipokata kipande cha nyama pajani ambako Markov alichomwa na kukichunguza, alikuta kitu kama kidonge chenye ukubwa wa milimita 1.52 kilichotengenezwa kwa kemikali za platinum na iridium.

Ndani ya kidonge hicho chenye matundu mawili yaliyozibwa kwa nta, ndiko ilikuwa imemwagwa sumu ipatayo moja ya tano ya milimita (1/5). 

Nta hiyo iliyeyuka kutokana na joto la mwili na kuachia sumu iitwayo ricin kumiminika mwilini mwa Markov; kushambulia tezi la limfu, kusababisha damu kuvuja mwilini; na katika siku ya nne, figo na moyo kushindwa kufanya kazi. Alikufa.
                                  


Victor Yushchenko, rais wa sasa wa Ukraine aliponea chupuchupu mwaka 2004. Alilishwa sumu aina ya dioxin. Uchunguzi katika jaribio hili la kutaka kumuua, ulianza mwaka 2007, lakini hakuna hata mshukiwa aliyewahi kufikishwa mahakamani.



Daktari wake, Mykola Korpan anasema rais anaendelea vizuri na sura yake iliyokuwa imepotea katikati ya vipele na msinyao, sasa inaanza kurejea kwa kasi. 

Mwendesha mashitaka mkuu wa Ukraine amekuwa akidai kuwa ni nchi tatu tu ambazo zinaweza kuwa zimefanya jaribio hilo, “Urusi ikiwemo.” Urusi, hata hivyo, imekuwa ikikana.

Yushchenko alilishwa sumu muda mfupi kabla ya kuchukua urais mwaka 2007, akimwondoa madarakani waziri mkuu Viktor Yanukovych aliyekuwa akidaiwa “kushinda uchaguzi kwa wizi.”



Turudi nyumbani. Madai ya kuua, kujeruhi, kupoteza na kudhuru kwa njia mbalimbali, hayawezi kupuuzwa. Hii ni kwa sababu nchi hii siyo kisiwa; na hata visiwa vinafikika na kuzama katika matendo ya kiharamia.



Ni Chadema waliokosesha Chama Cha Mapinduzi (CCM) usingizi mwaka 2010; kwani waliporomosha umaarufu wa Rais Jakaya Kikwete (wa 2005), kutoka asilimia 80.28 za kura hadi asilimia 62.83 katika uchaguzi uliopita.



Ni Chadema waliozoa, katika uchaguzi wa serikali za mitaa mwaka jana, vijiji, vitongoji na mitaa mingi kuliko wakati wowote tangu uchaguzi katika mfumo wa vyama vingi vya siasa.



Ni Chadema na UKAWA sasa ambao wameshikia bango kashfa hii na ile ambazo zimeikumba serikali ya Rais Kikwete na kujipa jukumu la kueleza wananchi na dunia nzima kuwa “watawala wamechafuka; wamechoka, wakae pembeni.”



Ni vyama vya upinzani ambavyo kila kukicha vinazuiwa kufanya mikutano na kufanya maandamano. Vinafyatuliwa risasi na mabomu ya pilipili.



Ni vyama hivi ambavyo viongozi wake maeneo ya shamba – vijijini, wanatishwa, wanawekwa rumade bila sababu za msingi; na mwaka jana wengi waliporwa fursa na haki ya kugombea nafasi mbalimbali katika uchaguzi wa serikali za mitaa.



Katika mazingira haya, huwezi kupuuzia kauli au tuhuma au madai tu kuwa kiongozi huyu au yule ameundiwa njama za kumjeruhi, kumuua au kumpoteza. Ni mazingira tete. Ni mazingira hatarishi. Ni wakati wa kujenga shaka kwa kila kitu na kila kauli.



Mazingira haya katili yanaimarishwa na kauli, kwa mfano kutoka Sauti ya Kisonge (Mwembe Kisonge) Zanzibar, kuwa wao (CCM) hawatoi “nchi kwa yeyote.”



Ni kauli zinazoimarisha utukutu katika siasa; hadi viwango vya wanasiasa wa CCM kuviambia vyama vingine vya siasa na kuvitolea kauli kama, “ikulu mtaisikia redioni!”



Hizi ni kauli za ujambazi kisiasa. Haziashirii mwafaka wa aina yoyote. Ni kufa tu. Hakuna kupona. Katika mazingira haya, tena karibu na uchaguzi mkuu, madai na tuhuma za aina yoyote ile zaweza kuwa kweli.



Nchi hizi – Tanganyika na Zanzibar, ni zetu sote. Kupata mwafaka – kwa njia ya mashindano huru na haki – kwenye sanduku la kura, ndiko kila mmoja mwenye nia safi anatafuta na angetarajiwa kutafuta.



Kuua kwa sumu au silaha, visiwe sehemu ya msamiati, vitendo, wala imani za Watanzania. Dk. Slaa awepo kama wengine. Ulingo wa siasa uwe wazi na anayetaka kushindana naye apande jukwaani tumuone: Pale!


0713 614872

ndimara@yahoo.com



Imechapishwa gazeti la MAWIO, 12 Machi 2015.